Các nguyên nhân gây thoái hóa khớp điển hình

Theo thống kê của Bệnh viện Bạch Mai, thoái hóa khớp chiếm 10, 41% các bệnh lý xương khớp. Vậy các nguyên nhân gây thoái hóa khớp điển hình là gì ? Chúng ta cùng tìm hiểu và trang bị những kiến thức về thoái hóa khớp nhằm phát hiện sớm các triệu chứng và tìm ra cách điều trị thích hợp bệnh thoái hóa khớp. 

Thoái hóa khớp là bệnh gì? 

Thoái hóa khớp là một bệnh lý xương khớp mạn tính, bệnh gặp ở mọi dân tộc, giới tính, đặc biệt chủ yếu xảy ra ở người trung niên và người cao tuổi. Thoái hóa khớp xảy ra do sự tổn thương hệ thống sụn khớp và xương dưới sụn, kèm theo đó là các phản ứng viêm, dịch khớp bị giảm thiểu.

Thoái hóa khớp

Bệnh thoái hóa khớp xảy ra ở các vị trí khớp xương khác nhau

Tổn thương cơ bản của bệnh thoái hóa khớp và sự thoái hóa sụn khớp và đĩa đệm. Bình thường, sụn khớp là cấu trúc có chức năng bảo vệ và đóng vai trò như miếng đệm giữa các xương, thời gian trôi đi và các yếu tố khác khiến sụn khớp dần bị thoái hóa, trở nên xù xì và mỏng dần, gây khó khăn cho việc vận động của khớp. Song song với đó là nhân nhầy đĩa đệm mất tính căng phồng và trở nên mềm xẹp.

Bệnh lý thoái hóa khớp thường xảy ra nhiều nhất ở các vị trí khớp nhiều tác động của cơ thể theo thứ tự là: cột sống thắt lưng, cột sống cổ, khớp gối, khớp háng… Thoái hóa khớp gây ra nhiều phiền thoái cho người bệnh, bệnh này được xem là căn bệnh gây nhiều nguy cơ bị tàn phế hàng đầu hiện nay. Do đó, tìm hiểu nguyên nhân gây thoái hóa khớp sẽ phần nào giúp bạn có cách phòng tránh bệnh và hạn chế số lượng người mắc bệnh tới mức thấp nhất có thể.

Nhận biết nguyên nhân gây thoái hóa khớp điển hình

Theo bác sĩ Bùi Hồng Ân ( bác sĩ chuyên khoa xương khớp) cho biết: Dựa vào nguyên nhân có thể chia thoái hóa khớp thành hai dạng thoái hóa khớp nguyên phát và thứ phát. Các nguyên nhân gây nên thoái hóa khớp điển hình là:

1. Sự lão hóa

Sự lão hóa là nguyên nhân chính của thoái hóa khớp nguyên phát, lão hóa khớp thường liên quan chặt chẽ với tuổi tác khi càng về già, quá trình lão hóa tự nhiên khiến cho các tế bào sụn già đi, khả năng tổng hợp các chất sợi collagen và mucopolysacharide cũng giảm dần và dẫn đến rối loạn, kéo theo sự giảm dần của chất lượng sụn, nhất là khả năng sinh sản và tái tạo.

Lão hóa khớp ở người già

Sự lão hóa xương khớp là yếu tố mà người già phải đối mặt

Sự lão hóa khớp là quy luật tự nhiên của con người, ai cũng có nguy cơ sẽ gặp phải. Tuy nhiên, tùy vào cơ địa và thói quen sinh hoạt hằng ngày và chất lượng của sống mà sự thoái hóa có thể đến sớm hay đến muộn. Hầu hết, các trường hợp thoái hóa khớp nguyên phát thường gặp ở người cao tuổi (trên 60 tuổi).

2. Yếu tố cơ học

Các yếu tố cơ học chủ yếu gây nên thoái hóa khớp thứ phát, thường gặp ở người trẻ nhiều hơn người già (dưới 40 tuổi), khu trú tại một vị trí, nặng và tiến triển nhanh, được thể hiện bằng sự tăng bất thường lực nén trên bề mặt khớp, hay còn gọi là sự quá tải, bao gồm:

a/ Béo phì – nguyên nhân gây thoái hóa khớp

Theo kết quả của các nghiên cứu cho thấy, những người bị bép phì thường có nguy cơ bị thoái hóa khớp nhiều hơn những người có mức cân nặng bình thường. Béo phì gây thoái hóa khớp do sự tăng áp lực lên các khớp xương, hay gặp nhất là khớp gối, khớp háng, thậm chí có thể diễn ra ở tất cả các khớp trên cơ thể.

b/ Các chấn thương khớp

Chấn thương thể thao dễ gây thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp có thể xảy ra do nguyên nhân chấn thương

Những chấn thương lặp đi lặp lại tại các thành phần của khớp như dây chằng, xương và sụn cũng là nguyên nhân gây nên bệnh thoái hóa khớp, trường hợp này thường gặp ở những cầu thủ bóng đá, vận động viên chạy marathon. Tổn thương khớp cũng có thể xảy ra do tai nạn xe cộ, tai nạn lao động…

c/ Tăng tải trọng nghề nghiệp

Nhưng người phải vận động các khớp quá nhiều và quá lâu sẽ có nguy cơ mắc phải bệnh thoái hóa khớp. Điển hình như những người nông dân thường có nguy cơ thoái hóa khớp háng cao hơn so với những người lao động khác. Bên cạnh đó, người thường xuyên mang vác các vật nặng sẽ có nguy cơ bị thoái hóa khớp gối sớm hoặc người làm việc liên quan đến bàn tay nhiều dễ bị thoái hóa khớp bàn tay…

d/ Dị tật bẩm sinh

Một số người ngay từ khi mới sinh ra đã có bất thường trong cấu trúc khớp, dị tật bẩm sinh làm thay đổi diện tích nén lên mặt khớp, dễ gây nên những tổn thương sụn khớp do yếu tố cơ học và nguy cơ bị thoái hóa khớp có khả năng cao hơn so với người sinh ra bình thường.

e/ Biến dạng khớp thứ phát

Biến dạng khớp thứ phát xảy ra sau các chấn thương khớp, viêm, u, loạn sản… cũng làm thay đổi hình thái và cấu trúc của khớp, là một trong những nguyên nhân gây nên thoái hóa khớp.

Biến dạng khớp thứ phát gây thoái hóa khớp

Biến dạng khớp thứ phát là nguyên nhân gây thoái hóa khớp

Bên cạnh đó, thoái hóa khớp thứ phát gây ra bệnh thoái hóa khớp còn do bệnh nhân lạm dụng corticoid, người bị bệnh viêm khớp hoặc người bị cường tuyến yên, cường tuyến thượng thận.

3. Các yếu tố khác

  • Di truyền: Những người có người thân trong gia đình bị mắc các bệnh về thoái hóa khớp, thì nguy cơ người đó bị thoái hóa khớp sẽ cao hơn so với những người khác.
  • Hormone: Phụ nữ sau khi sinh hoặc thời kỳ mãn kinh thường có những thay đổi về hệ nội tiết trong cơ thể. Điều này rất dễ dẫn đến loãng xương và tăng khả năng mắc bệnh thoái hóa khớp.
  • Quá trình lắng đọng các tinh thể trong sụn khớp có thể khiến cho các khớp xương bị thoái hóa. Trường hợp lắng đọng tinh thể urat có thể gặp ở bệnh Gout, lắng đọng tinh thể canxi pyrophosphate gây ra viêm khớp giả Gout.
  • Chuyển hóa: Sự rối loạn trong chuyển hóa gặp ở người mắc bệnh thống phong, bệnh da xạm nâu… là một trong những yếu tố có nguy cơ gây nên bệnh thoái hóa khớp.

Lời khuyên của bác sĩ về phòng bệnh thoái hóa khớp

Hiểu được các nguyên nhân gây nên bệnh thoái hóa khớp, từ đó rút ra được những biện pháp phòng ngừa thoái hóa khớp hiệu quả, nhằm mang đến một chất lượng cuộc sống tốt hơn, vui vẻ hơn và không có dấu hiệu của bệnh tật xuất hiện. Theo các bác sĩ chuyên khoa xương khớp, để thực hiện phòng bệnh thoái hóa khớp một cách hiệu quả, người bệnh cần thực hiện các phương pháp sau đây:

1. Chống tư thế xấu trong sinh hoạt và lao động

Ngồi làm việc đúng thư thế phòng ngừa thoái hóa khớp

Tư thế làm việc đúng có vai trò trong phòng bệnh thoái hóa khớp

Tư thế có ảnh hưởng rất lớn đến cấu trúc xương khớp cũng như áp lực ở các khớp xương. Việc giữ đúng tư thế khi làm việc và lao động giúp bảo vệ hệ xương khớp trong cơ thể bạn, ngăn ngừa sự thoái hóa diễn ra sớm gây nhiều phiền toái  đến cuộc sống cũng như sức khỏe của chúng ta.

2. Tránh các tác động mạnh lên khớp xương

Trong quá trình vận động và sinh hoạt, mọi hoạt động nên cẩn thận và nhẹ nhàng nhằm mục đích hạn chế những tổn thương không đáng có. Không mang vác các vật nặng quá sức sẽ khiến cho áp lực đè nặng lên các khớp xương, nhất là khớp vai, khớp gối, khớp háng… gây nhiều nguy cơ dẫn đến thoái hóa khớp.

3. Kiểm soát cân nặng

Nên giữ cân nặng của bạn ở mức phù hợp, giảm cân đối với những người béo phì để ngăn ngừa thoái hóa khớp tìm gặp bạn khi còn quá trẻ.

4. Kiểm tra sức khỏe định kỳ

Kiểm tra sức khỏe định kỳ phòng ngừa thoái hóa khớp

Phòng ngừa thoái hóa khớp bằng việc khám sức khỏe định kỳ

Việc chủ động kiểm tra sức khỏe có ý nghĩa rất quan trọng giúp phát hiện sớm nhất có thể các triệu chứng của bệnh thoái hóa khớp. Bên cạnh đó, phát hiện sớm các dị tật bẩm sinh gây ảnh hưởng đến các cấu trúc và hình dạng khớp xương sớm để có biện pháp điều trị thích hợp, tránh nguy cơ bị thoái hóa khớp.

5. Thường xuyên luyện tập thể dục thể thao

Thể dục thể thao góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống nói chung và sự hoạt động của các khớp xương nói riêng. Các khớp xương sẽ trở nên dẻo dai, chắc khỏe hơn khi chúng ta kiên trì luyện tập thể dục thể thao mỗi ngày. Thể dục thể thao không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ mà còn hạn chế các vấn đề về xương khớp một cách tốt nhất.

→ BẠN ĐỌC NÊN XEM THÊM:

Bình Luận:

Email của bạn sẽ không bị công khai. Các trường có dấu (*) là bắt buộc
*

Bài viết cùng chuyên mục